Podczas uroczystej gali Digital Preservation Awards 2026, zorganizowanej przez Digital Preservation Coalition (DPC) we współpracy z Filmoteką Narodową – Instytutem Audiowizualnym (FINA), poznaliśmy laureatów nagród wyróżniających wybitne osiągnięcia w dziedzinie ochrony zasobów cyfrowych. Był to dla nas zaszczyt gościć tę międzynarodową społeczność w siedzibie FINA przy ul. Wałbrzyskiej 3/5 w Warszawie.
Wśród tegorocznych zwycięzców znaleźli się:
🏆 Collaboration and Cooperation — From Basement to Citizen (Digital Archives Flanders), za zintegrowane podejście do digitalizacji, ochrony i udostępniania dokumentacji o trwałej wartości prawnej i społecznej.
🏆 Research and Innovation — An OAIS-compliant archiving platform with DNA connector within OLOS, za innowacyjne połączenie archiwizacji cyfrowej z technologią przechowywania danych w DNA.
🏆 Teaching and Communications — Digital Ghosts – Visualising Scotland's Web Archives, za twórcze przedstawienie zjawiska zanikania zasobów internetowych i wyzwań związanych z ich ochroną.
🏆 Outstanding Student Work in Digital Preservation — Manuela Pallotto Strickland (Aberystwyth University), za pracę poświęconą długoterminowej ochronie złożonych obiektów badawczych.
🏆 Outstanding Digital Preservation Initiative in Commerce, Industry and Third Sector — GOG Preservation Program, za działania na rzecz zachowania i dostępności starszych gier wideo. Uwaga: po raz pierwszy laureat z Polski!
🏆 Safeguarding the Digital Legacy — Archive of Personal Testimonies: The Russian Invasion of Ukraine, za ochronę osobistych świadectw cywilów dokumentujących wojnę w Ukrainie.
🏆 Resilience, Maintenance and Continuity — PRONOM Refresh, za aktualizację rejestru formatów plików, istotnego dla długoterminowej ochrony zasobów cyfrowych.
🏆 DPC Fellowship Award — Kevin Ashley, wyróżnienie za całokształt działalności, w uznaniu niemal trzech dekad przywództwa i zaangażowania w rozwój ochrony dziedzictwa cyfrowego.
Lista zwycięzców wraz z opisem projektów: https://www.dpconline.org/news/digital-preservation-awards-2026-winners-announced
W swoim wystąpieniu dyrektor FINA, Tomasz Kolankiewicz, podkreślił, że odpowiedzialność archiwów wykracza daleko poza digitalizację przeszłości:
Musimy również zadbać o to, by cyfrowa teraźniejszość pozostała dostępna w przyszłości
Jak zaznaczył, transformacja cyfrowa — szczególnie w archiwach audiowizualnych — przebiegła niezwykle szybko. Wymaga to nie tylko odpowiedniej infrastruktury i bezpiecznych rozwiązań, lecz także zdolności do adaptacji, szybkiego reagowania na zmiany i elastycznego działania w nieustannie ewoluującym środowisku technologicznym.
W czasach zagrożeń dla dziedzictwa kulturowego, wojen i kryzysu zaufania ochrona autentycznych zapisów, wiarygodnych informacji i wspólnej pamięci staje się szczególnie pilna. Dlatego tak ważna jest współpraca międzynarodowa, wymiana wiedzy i wspieranie ludzi, którzy na co dzień dbają o trwałość cyfrowych zasobów.
Dyrektor FINA podziękował również Ministerstwu Cyfryzacji za dostrzeżenie wyzwań stojących przed instytucją i wsparcie jej rozwoju cyfrowego ze środków europejskich. Ważnym elementem tych działań jest projekt „Zanurzeni w kulturze. Cyfrowy dostęp do zbiorów audiowizualnych i multimedialnych FINA i Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski”, którego celem jest poprawa dostępności, bezpieczeństwa i zarządzania zbiorami filmowymi oraz multimedialnymi.
Podczas gali otrzymaliśmy również list z gratulacjami od Wicepremiera i Ministra Cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego i objęcie wydarzenia Honorowym Patronatem — ważny gest podkreślający rangę wydarzenia i znaczenie ochrony dziedzictwa cyfrowego.
Dziękujemy Digital Preservation Coalition i społeczności No Time to Wait za zaufanie i współpracę, a wszystkim nominowanym i laureatom najserdeczniej gratulujemy!
Zapraszamy do obejrzenia transmisji z wydarzenia: https://www.youtube.com/watch?v=gZUSy6cGSMQ
Galeria zdjęć
