Pożądanie, romans, miłość – to tematy, które niezmiennie stanowią fundament filmowych opowieści. Niezmienna pozostaje też nasza fascynacja cudzą intymnością oglądaną na ekranie. Związek kina i pożądania jest więc jak małżeństwo z długoletnim stażem, w którym płomień wciąż podsycają nowe wymiary ekranowej bliskości i zmysłowości – niegdyś uchodzące za marginalne lub wręcz tabuizowane formy ekspresji.
Zapraszamy zatem na nieoczywiste oblicza filmowego romansu w czterech odsłonach. Wyselekcjonowane tytuły korespondują z tekstami, które można przeczytać w bieżącym numerze czasopisma „Ekrany”, poświęconemu afektom zwykle lokowanym na rubieżach namiętności. Każdy z prezentowanych filmów proponuje inną konfigurację relacji, ciała i emocji – od spojrzenia i niedostępności, przez negocjowanie norm, fantazję i grozę, aż po redefinicję samego pragnienia.
Przegląd „Ostrożnie, pożądanie” otworzy francuski „Portret kobiety w ogniu” (2019), który dowodzi, że queerowy melodramat, choć wciąż niesie w sobie ładunek transgresji, na stałe przeszedł do ekranowego mainstreamu. Po seansie redaktorki „Ekranów” podyskutują na temat tego, jakie wymiary pożądania obecnie najbardziej rozpalają wyobraźnię filmowców i widowni oraz jakie towarzyszą temu strategie twórcze.
Kolejne trzy seanse to wyprawa w trzy odmienne rejony na mapie ekranowego romansu. Projekcja klasycznie hollywoodzkiej, lecz wyjątkowo frywolnej „Sztuki życia” (1933) unaoczni, że wątki poliamoryczne, choć w subtelniej formie, były obecne w kinie niemal od samych jego początków. Z kolei kultowy już „Zmierzch” (2008) wprowadzi nas w nurt „mrocznego romansu”. Historia miłości Belli i wampira Edwarda, często redukowana do fenomenu młodzieżowej popkultury, to jedna z kluczowych narracji o pożądaniu opartym na ambiwalencji i niebezpieczeństwie.
Przegląd zamknie projekcja litewskiego „Powoli” (2023), będącego jednym z nielicznych filmów wielowymiarowo podejmujących temat aseksualności, eksplorując go przy tym na pierwszym planie.
Harmonogram cyklu
16 stycznia 2026 „Portret kobiety w ogniu”, reż. Céline Sciamma; po seansie spotkanie z Martą Stańczyk, Barbarą Szczekałą i Dorotą Jędrzejewską-Szpak
20 stycznia 2026 „Sztuka życia”, reż. Ernst Lubitsch, prelekcja: Kamil Kalbarczyk
23 stycznia 2026 „Zmierzch”, reż. Catherine Hardwicke, prelekcja: Barbara Szczekała
29 stycznia 2026 „Powoli”, reż. Marija Kavtaradzė, prelekcja: Remigiusz Różański
