Na wystawie zaprezentowane będą fotosy do filmu i werki z planu „Panien z Wilka” (1979) Andrzeja Wajdy, pochodzące ze znajdującej się w zbiorach FINA autorskiej kolekcji Renaty Pajchel (1942-2020), wybitnej fotosistki przez niemal 30 lat współpracującej z reżyserem. Ich wspólna filmografia, rozpięta między autotematycznym „Wszystko na sprzedaż” (1968) a „Panną Nikt” (1996), obejmuje ponad 20 tytułów, w tym te kanoniczne wajdowskie arcydzieła, jak „Brzezina” (1970), „Wesele” (1972), „Ziemia obiecana” (1974), „Człowiek z marmuru” (1976) czy właśnie „Panny z Wilka”, adaptację opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza. Zdjęcia Renaty Pajchel, łączące reporterski styl z artystyczną formą, stanowią bezcenną kronikę twórczości artysty – trwający Rok Andrzeja Wajdy to znakomita okazja, by je prezentować szerszej publiczności.
Tym bardziej, że wystawa wpisuje je w – sygnalizowany zarówno samym, wyjątkowym miejscem, jakim jest Muzeum w Stawisku, jak i tytułem – szerszy kontekst, łącząc troje wybitnych artystów reprezentujących trzy różne, choć wzajemnie inspirujące się dziedziny sztuki: literaturę, kino i fotografię. Obok fotosów na wystawie znajdą się też materiały literackie – m.in. rękopisy Jarosława Iwaszkiewicza i listy Andrzeja Wajdy do pisarza – pochodzące ze zbiorów Muzeum w Stawisku i Muzeum Literatury czy fragmenty dokumentacji produkcyjnej filmu. Wszystko to pozwala przybliżyć warsztat pracy twórców, prześledzić drogę „Panien z Wilka” od tekstu literackiego do jego ekranizacji, w którą wpisana jest też przyjaźń Jarosława Iwaszkiewicza z Andrzejem Wajdą. Wielki reżyser w – napisanym niemal pół wieku wcześniej – opowiadaniu wybitnego pisarza zobaczył materiał na piękny film, a znakomita fotografka swoim aparatem utrwalała, jak to (u)marzenie na planie filmowym (choć nie bez problemów) – się spełnia. Jej zdjęcia, fotosy i werki, pełnią zarówno funkcję dokumentacyjną, jak i same w sobie są – podobnie jak utwór literacki i jego ekranizacja – dziełem sztuki. Wystawa „Umarzyłem więc sobie piękny film…Wajda/Iwaszkiewicz. «Panny z Wilka» w obiektywie Renaty Pajchel” pozwala więc także popatrzeć na sztukę jako przestrzeń wzajemnej, międzypokoleniowej inspiracji, twórczej współpracy, konstruktywnego działania. Oparta na zbiorach FINA i Muzeum w Stawisku ekspozycja sama jest przykładem takiego wspólnego, kreatywnego działania instytucji kultury, łączenia sił w upowszechnianiu wspólnego dziedzictwa, którego częścią jest twórczość trojga jej bohaterów.
Wystawie towarzyszyć będzie szereg wydarzeń, począwszy od wernisażu, którego gośćmi specjalnymi będą aktorka Maja Komorowska, odtwórczyni roli Joli oraz filmoznawczyni, profesor Grażyna Stachówna, autorka znakomitej monografii filmu „Trzy dwory. O «Pannach z Wilka» – prawdziwych, literackich i filmowych”. W programie także pokazy filmu i wykłady kuratorskie ekspertek FINA oraz spotkania literackie w ramach cyklu „Sztuka czytania”, poświęcone opowiadaniom „Panny z Wilka” i „Tatarak”. Jednym z najbardziej niezwykłych punktów programu będzie spektakl radiowy na żywo na podstawie „Tataraku” – opowiadania, którego adaptacją, z wybitną kreacją Krystyny Jandy, Andrzej Wajda w 2009 roku zamknął swój „tryptyk iwaszkiewiczowski”. W Stawisku w głównej roli kobiecej wystąpi Wiktoria Gorodecka.
Wystawa „Umarzyłem więc sobie piękny film…Wajda/Iwaszkiewicz. «Panny z Wilka» w obiektywie Renaty Pajchel” potrwa do 7 czerwca – jej zwiedzanie w cenie biletu do Muzeum im. A. i J. Iwaszkiewiczów w Stawisku (ul Gołębia 1, Podkowa Leśna). Na wszystkie wydarzenia towarzyszące wstęp wolny.
Czas i miejsce
Czas: 19 kwietnia – 7 czerwca
Miejsce: Muzeum im. A. i J. Iwaszkiewiczów w Stawisku (ul Gołębia 1, Podkowa Leśna)
Godziny otwarcia
poniedziałki: muzeum nieczynne dla zwiedzających
wtorek–piątek: godz. 9.00–16.00 (we wtorki wstęp wolny)
weekend: godz. 10.00 –16.00
Wstęp
Zwiedzanie wystawy w cenie biletu do muzeum. Na wszystkie wydarzenia towarzyszące wstęp wolny.
Harmonogram
19 kwietnia (niedziela) wernisaż wystawy
godz.12:00 otwarcie wystawy
godz. 12.30 spotkanie z Mają Komorowską i prof. Grażyną Stachówną
godz.13.30 wprowadzenie kuratorskie
17 maja (sobota) Noc Muzeów
godz.18.00 wykład kuratorski „Spełnione marzenie – jak powstawały «Panny z Wilka»”
godz. 20.00 pokaz filmu „Panny z Wilka”, reż. Andrzej Wajda
24 maja (sobota), godz. 16.00 spektakl radiowy na żywo „Tatarak”
31 maja (sobota)
godz.12.00 wykład kuratorski „Reżyser i jego fotosistka. Historia niezwykłej współpracy”
godz. 14.00 pokaz filmu „Panny z Wilka”, reż. Andrzej Wajda
6–7 czerwca (sobota – niedziela) weekend zamknięcia
Więcej informacji: www.stawisko.pl
Organizator
Muzeum im. A. i J. Iwaszkiewiczów STAWISKO
Współorganizator
Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny
Patroni medialni
TVP Kultura
RDC
Tygodnik Powszechny
Partner pokazów filmowych
Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych
Digitalizacja fotosów i werków autorstwa Renaty Pajchel została współfinansowana przez Unię Europejską ze środków programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy 2021-2027. Projekt FERC.02.03-IP.01-0013/25: „Zanurzenie w kulturze. Cyfrowy dostęp do zasobów audiowizualnych i multimedialnych FINA i CSW ZU”.