Wystawa towarzysząca festiwalowi jest opowieścią o próbach uchwycenia ruchu, eksperymentach naukowych i iluzji optycznej. To ona, wykorzystując niedoskonałości ludzkiego oka, pozwoliła ożywić statyczne dotąd obrazy. Ta swoista sztafeta wynalazców, fascynacja techniką oraz wiara w siłę ludzkiego umysłu, tak charakterystyczne dla epoki fin de siècle’u, pokazują, w jaki sposób badania naukowe i kolejne doświadczenia badaczy doprowadziły do narodzin jednego z najważniejszych wynalazków XX wieku – kina.

Głównym obiektem tej fascynacji stało się ciało ludzkie, które poddano szczegółowej analizie. Tym razem nie medycznej, lecz technologicznej, skupionej na tym, jak działają jego poszczególne części i co sprawia, że może się przemieszczać. Z pomocą przyszły techniki fotograficzne, pozwalające na coraz większe skracanie czasu naświetlania, a więc i na rejestrowanie kolejnych etapów ruchu, dotychczas niedostępnych ludzkiemu oku.

Do tej pory to postacie rysunkowe umieszczane na dyskach lub paskach papieru, poruszane za pomocą odpowiednich urządzeń, tworzyły iluzję ożywionego obrazu. Rozwój techniki pozwolił jednak zadać kolejne pytanie: co stanie się, jeśli zamiast rysunku wykorzystamy fotografię? Czy ją również można ożywić?

Wystawa prezentuje oryginalne obiekty: zabawki optyczne, projektory, przeźrocza, a także fotografie i efekty badań Eadwearda Muybridge’a i Étienne'a-Jules’a Mareya, które ukazują, jak doświadczenia medyczne zbiegły się z możliwościami mechanicznymi urządzeń tworzonych m.in. dla rozrywki najmłodszych, doprowadzając do powstania fenomenu ożywionej fotografii. Za kinem, jakie znamy, kryją się więc obrazy często kojarzące się bardziej ze szpitalnym zapleczem, prosektorium czy przestrzenią eksperymentu niż z salą kinową.

W ten sposób pokazujemy, że kino ma wielu ojców. Także tych, o których jego historia nie zawsze pamięta.

Kurator wystawy

Piotr Kulesza

Piotr Kulesza jest historykiem, historykiem sztuki, kustoszem muzealnym, specjalistą do spraw gromadzenia i wyceny zbiorów Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego. Kurator wystaw poświęconych historii kina oraz twórcom filmu polskiego.